هنر کاذب و موسيقي زيرميني در ايران

1668.jpgموسيقي زيرميني در ايران

موسیقی غیر‌مجاز
موسیقی « غیرمجاز » به دلیل عدم دریافت مجوز از مراجع ذی‌صلاح در شرایطی غیراستاندارد ، غیرقانونی و یا غیراخلاقی تهیه و تدوین شده و به عنوان یک محصول از موسیقی زیرزمینی معرفی می‌شود .حال آنکه تعریفی که در بخش معرفی موسیقی زیرزمینی خواهد آمد نشان می‌دهد که تفاوت فاحشی بین دو واژه « غیرمجاز » و « زیرزمینی » وجود دارد ، به عبارت دیگر تمامی موسیقی‌های زیرزمینی ، غیرمجاز هستند اما تمامی موسیقی های غیرمجاز در حیطه آثار زیرزمینی به شمار نمی‌آیند ..

مهم ترین دلیل مشترک زیرزمینی بودن :

اعتراض نسبت به اطراف که به بیان دیگر شاید بتوان گفت که زیرزمینی شدن هنر و موسیقی در جوامع معاصر اعم از غربی یا شرقی است.

دومین ریشه زیرزمینی بودن به چالش جوانان و گروه های خرده فرهنگ علیه فرهنگ رسمی جوامع معاصر غربی باز می گردد.

پارادوکسی در موسیقی زیر زمینی :

نوعی پارادوکسی در موسیقی زیرزمینی مشاهده می شود . این موسیقی از سویی به سبب اعتراض سیاسی و انتقاد از جریان پاپ تجاری می خواهد زیرزمینی باشد

و از دیگر سو به دلیل تمایل به داشتن مخاطب و انتشار آثارش نمی خواهد زیرزمینی باشد .برخی از گروه های زیرزمینی تمایل دارند که از حامیان مالی بر خوردار شوند و بتوانند آثار خود را به سمع مخاطبان خود برسانند.

پیدایش موسیقی زیر زمینی:
موسیقی زیرزمینی عنوانی است که ابتدا در انگلیس و سپس در آمریکا به عنوان « نوعی از موسیقی که همراه با سبک و روشی از زندگی است » مطرح شد و اکنون به شکلی خاص و نامتعارف ارائه می‌شود راه آهن زیرزمین در قرن ۱۹ که نام جنبشی ضد برده داری بودند که همه به نوعی با جنبش در ارتباط بودند.

در این موسیقی ویژگی‌های یک زندگی عبارتند از :
۱)دوری‌گزینی از مسائل سیاسی.
۲ پرهیز از موضع‌گیری‌ها درباره رویدادهای مختلف
۳) گرایش مفرط به عشق نه به معنای واقعی بلکه به معنای نازل و مبتذل روابط جنسی
-۴استفاده از کافی‌شاپ و پارتی‌های شبانه به عنوان تفریح، کانون تجمع و …

۵ -گوشه‌گیری و انزوا طلبی در روابط فردی و اجتماعی
البته می‌توان گفت که موسیقی زیرزمینی و زندگی زیرزمینی یعنی تبعیت از الگوی « رپ » برای زندگی فردی و تعاملات اجتماعی ..بررسی دقیق‌تر پیرامون این مقوله ضدفرهنگی در عرصه موسیقی نشان می‌دهد که در واقع موسیقی زیرزمینی ابزاری است برای حیات بخشیدن دوباره به یک گروه مطرود به نام « رپ » این گروه بار دیگر به مدد جذابیت‌های کاذب موسیقی زیرزمینی مجال تبلیغی یافته و ضدارزش‌های آن پس از تبلیغ در آمریکا و اروپا در سرزمین‌های اسلامی نیز منتشر می‌شود .

پیدایش موسیقی زیر زمینی در ایران :

از جمله علل موسیقی زیرزمینی که در ایران موثر واقع شده است. نخست باید به رشد شهر نشینی در سال های پس از انقلاب اشاره کرد.دوم اولین موج جمعیتی پس از انقلاب خود را در قشر جوانی نشان می دهد که پس از انقلاب به دنیا آمده اند.پس از ریاست جمهوری خاتمی و طرح مفاهیمی چون جامعه مدنی زمینه مساعدی را برای رشد موسیقی پاپ به صورت کلی و سبکها و ‍ژانرهای جدید از جمله موسیقی راک و رپ (موسیقی معرف به زیرزمینی) فراهم آورد.

خانگی شدن موسیقی زیر زمینی:

منظور از خانگی شدن پاپ فرایندی بود که از سال های ۱۳۷۰ به این سو با ورود کیبوردهای خانگی به بازار ایران آغاز شد.از خوانندگان پاپ ( عصار ، اخشابی و بعدها اصفهانی ) به مردم معرفی شدند.

از آن جا که گیتار آکوستیک به سبک فلامنکو ساده تر و با ذائقه ایرانی ساز گارتر بود خیلی زود جای گیتار کلاسیک را گرفت.

پایین آمدن سن نوازندگی خوانندگی و آهنگسازی در ایران فقط به وجه تکنولو‍ژیک آن مربوط نمی شود بلکه شکل گیری نوعی فرهنگ در میان جوانان منتقد وضع موجود و دارای تقاضای اجتماعی و فرهنگی جدید از دلایل اصلی شکل گیری ان پدیده به شمار می رود.

اولین بار در نخستین جشنواره موسیقی زیرزمینی ایران در سال ۲۰۰۲ که مجله فرهنگی تهران اونیو در اینترنت برگزار کرد گروه های زیرزمینی که فضایی برای فرضه موسیقی خود نداشتند و بیشتر آلبوم های آنان مجوز پخش دریافت نکرده بود از طریق اینترنت به انتشار اثار خود پرداختند که در گروه های زیرزمینی ایرانی سبک معنای مشخصی نظیر گروه های موسیقی زیرزمینی غرب ندارد.

هنر زیرزمینی:

هنرمندان زیر زمینی (؟) معتقدند: هنر زیرزمینی که موسیقی زیرزمینی نیز بخشی از آن است معمولا به هنری گفته می شود که پیشرو است،هم از لحاظ ایدئولوژیک و هم بینش هنری و حتی در بیشتر مواقع از حیث طبقاتی خود را از جامعه جدا می کند و به عمد خلاف معیار های فرهنگی و اجتماعی حرکت و سنت شکنی می کند و معیارهای جدیدی می آفریند.در حقیقت بینشی آنارشیستی داردو هنر رایج را بازاری می پندارد و ارزش هنری برای آن قائل نیست.

این هنرمنداناین سبک، هنر زیر زمینی را مولد می دانند: هنر زیرزمینی را از آنجا که خصلتی انقلابی دارد می توان مادر همه نو آوری های هنری دانست زیرا با بریدن خود از جریان معمول فرهنگی جامعه محفلی برای رشد خلاقیت های نو می شود که آن را به اصطلاح هنر آوانگارد نیز می نامیم.

سودجویی از موسیقی زیرزمینی به شیوه‌های گوناگون ذیل شکل می‌گیرد:

الف : پیراهن‌هایی را با چاپ سیلک و تصاویری از بریده‌هایی از روزنامه‌های قدیمی ، مهرهای دوره مشروطه و … تهیه می‌کند وبا چند چمدان به محل برگزاری کنسرت‌هایش برده و با قیمت گزافی می‌فروشد .
ب : فروش بلیط به قیمت بسیار گزاف از دیگر روش‌های سودجویی است .
ج : آهنگ‌سازان و تنظیم‌کنندگان فعال این گروه‌ها بابت هر یک از خدمات ذیل هزینه‌های کلانی دریافت می‌کنند :
۱٫ تنظیم آهنگ و ضبط آن
۲٫ اجاره استودیو
۳٫ واسطه‌گری برای رقاصی و خوانندگی دختران و زنان در محصولات صوتی و تصویری این گروه‌ها
۴٫ واسطه گری برای معرفی آنها به پارتی‌های شبانه
۵٫ دریافت هزینه برای درج تبلیغ در ماهواره و یا سایت‌ها

اولین نقطه شروع
نقطه شروع گروه‌های موسیقی زیرزمینی را می‌توان محافل و تجمعات زیر دانست ، یعنی جایی که تعدادی جوان با انگیزه های خاص دور هم جمع می شوند و چون برنامه‌های محتوایی ندارند سریعاً به این‌گونه مسائل جذب می‌شوند.

* دریافت‌های این پژوهش در بخش آسیب‌ها عبارتند از :
۱٫ ترویج و تبلیغ فرهنگ فاسد و مخرب غربی
۲٫ ترویج نحله های فاسد فکری همچون شیطان پرستی
۳٫ ایجاد گرایش روحی و روانی در جوانان به منکرات اخلاقی
۴٫ تقویت پایه‌های اندیشه پوچ‌گرایی
۵٫ گسترش اعتیاد به انواع مواد مخدر و مشروبات الکلی
۶٫ افزایش روابط نامشروع
۷٫ گسترش پدیدة مخرب هم جنس گرایی
۸٫ تخریب ارکان فرهنگ کلامی ایران اسلامی
۹٫ تولید و توزیع CDها و نوارهای مبتذل در بین قشر جوان

دکتر شاهین فرهت موسیقیدان و استاد دانشگاه در خصوص موسیقی های زیر زمینی می گوید
این نوع از موسیقی اصالت فرهنگی ندارد و ریتم آن به گونه ای است که باعث ایجاد خشونت می شود و در حالی که موسیقی ایرانی دارای ردیف های عرفانی است و تعالی فکر انسان در آن دیده می شود.وی معتقد است عدم تولید موسیقی خوب باعث گرایش جوانان به این نوع از موسیقی نازل و مبتذل شده است
وی در این خصوص تصریح کرد : آنچه بسیار مهم است نظارت خانواده ها به موسیقی هایی است که فرزندان شان گوش می دهند.اگر سهل انگاری برخی سازمان های نظارتی را بتوان به دلایلی توجیه کرد ، اما خانواده و پدر و مادر هیچ دلیل موجهی برای سهل انگاری در تربیت فرزند خود ندارند و بی توجهی آنان می تواند لطمه ی جبران ناپذری به تربیت فرزند شان بزند.
زیر زمین برای همه مردم دنیا، جاذبه خاصی دارد. از اسطوره‌های زیرزمینی شرق و غرب که بگذریم، مدتی است در میان فارسی زبانان، صفت «زیرزمینی» بیش از هر چیز به هنر و فرهنگ تعلق می‌گیرد. هنر زیرزمینی یکی از گونه‌های پرطرفدار و جدی این روزگار، تاثیری ناپیدا بر فرهنگ و آداب و حتی سبک زندگی (lifestyle) همه، بخصوص نسل جوان ایرانی برجای گذاشته است

آسیب ها:

موسیقی زیرزمینی را نوجوانان و یا جوانان تولید می کنند که از حداقل امکانات اقتصادی برخوردارند جوانانی که به گفته خودشان با آکوستیک کردن در و دیوار زیرزمین با شانه های تخم مرغ و یونولیت فضایی مناسب برای اجرا موسیقی فراهم می آورند.

خواننده اصلی گروه زیرزمینی در گفتگو با رسانه ها گفته اند که برای رشد موسیقی راک سه چیز لازم است:

۱- کلوپ های موسیقی یا فضا هایی که بتوان در آنها موسیقی اجرا کرد.

۲- راادیو و تلویزیون.

۳- شرکت ضبط و پخش موسیقی.

دو پهلو گری:

آنان از طرفی می خواهند منزلت زیرزمینی و موضع انتقادی خود را نسبت به وضع موجود حفظ کنند اما از دیگر سو در پی مخاطب و اجرا در مکان های عمومی اند.گروه های موسیقی زیرزمینی دوست دارند دیده شوند و آثارشان روی صحنه اجرا شود.

ایشان می گویند : موسیقی زیرزمینی نتیجه نوعی اختلاف نظر قدرت حاکم با گروه های موسیقی است که بنا به دلایل مختلف اجازه کار و فعالیت به آنها داده نشده و به دلیل ممنوعیتی که از سوی نظام حاکم اعمال مس شود این گروه ها به شکلی غیر رسمی فعالیت می کنند و نوعی موسیقی با نام زیزمینی را پدید می آورند.

راک امروز ایران را به سه دسته تقسیم می کنند: یغمایی ها ، اوها می ها گروه های زیرزمینی.

اما در ایران:

در دهه ۱۳۵۰ می توان رشد موسیقی راک ایرانی را در کنار موسیقی پاپ مشاهده کرد و در آثار برخی از آهنگسازان نظیر یغمایی تفاوت اجرایی با موسیقی پاپ به خوبی قابل مشاهده است.کنسرت های چند هزار نفره مانیتورهای صوتی پر حجم نعره های کاملا آزاد و بی قید و شرط و به طور کلی نقطه مقابل موسیقی زیرزمینی بود به دل زیرزمین ها رانده شد.

گروه های زیرزمینی در ایران:

شکل گیری موسیقی رپ به سال های دهه ۱۹۷۰ در آمریکا باز می گردد.موسیقی رپ از همان ابتدا به منزله ابزاری برای بیان نارضایتی سیاهان از وضعیت خود به کار گرفته شد.زبان رپ مخلوطی از تکیه کلام های خیابانی یا آرگوها است.علاوه بر آن کلمات سه نقطه ای در موسیقی رپ زیاد است.رفته رفته فرهنگی از رپ پدیدار شد که هیپ هاپ نام گرفت.بریک دنس ،لباس های گشاد و گرافیتی (طراحی روی دیوار)از مشخصه های بارز علاقه مندان و شیفتگان این فرهنگ جدید است . کلیب رپ و فرهنگ هیپ هاپ به سرعت در میان جوانان سفید پوست نیز علاقه مندان فراوانی پیدا کرد و به ابزاری برای مبارزه علیه بی توجهی فقر ، گتوسازی،عقب ماندگی و نژاد پرستی به خصوص در زمان حکومت ریگان تبدیل شد.رپ به زبان شورش و اعتراض مبدل شد.انتقاد از دولت و دستگاه اداری ، انتقاد از عقب ماندگی جامعه سیاه پوستان ، انتقاد از ظلم و تبعیض پلیس و ترغیب سیاهان به مبارزه با پلیس از درونمایه های رپ است.شعار ( پلیس را بکش) و (علیه قدرت بجنگ) از درونماه های برخی از اشعار رپ است.سکس و خشونت رفته رفته به درونمایه اصلی ویدئو کلیپ های رپ تبدیل شد.بنابراین چیزی که روزگاری به سی ان ان سیاهان مشهور شده بود خود به زائده سرماه داری تجاری تبدیل شد.

صراحت لهجه و رک گویی چنان در رپ با موسیقی در آمیخته است که گویی این کلام است که بر موسیقی سلطه دارد.دقیقا به همین علت رپ را گون های ریتمیک حرف زدن می دانند که به کمک زبان خیابانی صورت می گیرد.

نتیجه :

شناخت موسیقی زیرزمینی ایران نیاز مند بررسی های علمی متعددی است که بنا به دلایل متفاوت هنوز صورت نگرفته است.با توجه به آنکه موسیقی بخشی از فرهنگ جوانان به شمار می رود و در شکل گیری هویت جوانان از اهمیت به سزایی بر خوردار است بی توجهی به آن در محافل آکادمیک چندان جایز نیست.این بی توجهی اگر از جانب موسیقی دانان و موسیقی شناسان توجیهی داشته باشد بدون شک از جانب جامعه شناسان و محققان مطالعات فرهنگی که با زندگی روزمره و فرهنگ مردم پسند سرو کار دارند به هیچ و جه پسندیده نیست.

این مقاله تلاشی اولیه برای به جریان انداختن این بحث در حوزه آکادمیک است .رشد روزافزون گروه های زیرزمینی موسیقی راک و رپ حاکی از توجه جدی جوانان به این موسیقی به منزله زبانی انتقادی و اعتراضی نسبت به وضع موجود است.مسائل مبتلا به جوانان (بیکاری ،کنکور و دانشگاه ،ازدواج ،خانواده ،هویت)از جمله موضوعاتی است که پیوسته در این اشعار تکرار شده است.این اعتراض در موسیقی رپ با صراحت بیشتری به چشم می خورد صراحتی که گاه از مسیر خود خارج شده و به فحاشی و ناسزاگویی کشانده شده است.از دیگر سو از نظر سبکی و موسیقایی نیز این موسیقی اعتراضی علیه وجه نسبتا راکد موسیقی در ایران است.اعتراضی که متاسفانه از جانب دستگاه های فرهنگی و اهالی موسیقی مورد توجه قرار نگرفته است.با این حال به نظر می رسد که این اعتراض می تواند حد اقل هشداری برای بازنگری در وضعیت موسیقی ایران باشد.از دیگر سو به نظر می رسد که گروه های موسیقی زیرزمینی به ویژه گروه های راک بر سر دوراهی زیرزمینی ماندن یا روزمینی شدن قرار گرفته اند.سیاستگذاری فرهنگی مناسب می تواند گذر از زیرزمین به روزمین را حد اقل برای بسیاری از این گروه ها رقم بزند.

سید غلامحسن خاکزاد شاهاندشتی

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
کپچا تصویری
کارکترهایی که در تصویر نمایش داده میشوند را وارد کنید