نمادهای رویایی یا سمبلیک

2272.jpgهری پاتر در بکارگیری نمادهای سمبلیک و اساطیری و خلق لحظات خیره کننده و لذت بخش توانسته اثرات بلند مدتی را در اذهان کودکان به جای بگذارد
آن چه که نماد می دانیم اصطلاح و اسمی آشنا در زندگی روزمره است که افزون بر مفهوم آشکار و قراردادی دارای معنای ویژه دیگری نیز هست
نماد به چیزی مبهم ، ناشناخته و پنهان اشاره می کند جهان ما هرچه درک علمی و شناختی بیشتری پیدا می کند از انسانیت فاصله بیشتری می گیرد انسان حس می کند در عرصه جهان تنها و منزوی است زیرا از طبیعت فاصله گرفته است از این رو انسان برای جبران این خسارت عظیم به نمادهای رویایی یا سمبلیک روی می آورد نمادهایی که رولینک در خلق اثرش از آن مدد گرفته است تا اثری تاثیر گذار را پدید آورد عبارت است از مار ، جغد ، تک شاخ ، کلاه ، گربه ، اعداد ، آینه و عناصر متعدد دیگر.

مار و اژدها :
مار و اژدها نمادی از جهان پیچیده ، مرگ و ویرانی است او چون پوست اندازی می کند مفهوم زندگی و رستاخیز است و مار چنبره زده نمادی از تغییر و چون ظاهر می شود و غیب می گردد مظهری از امور پیش بینی نشده می شود مار به واسطه ارتباطش با جهان زیرین ، دشمن نیروهای روحانی است این حیوان مظهر زیرکی و حیله گری است و همچنین به معنای سرنوشت است مطابق عقاید یهودیان مار نماینده و نشانه بدی و وسوسه و گناه است در عقیده مسیحیت مظهر شیطان است که باید بر آن غلبه شود در فیلم های هری پاتر، ولد مورت که مظهر شر وتاریکی است به زبان مارها صحبت می کند و افکار سیاه و پلید او در برخی قسمت ها به مار غول پیکری تبدیل می کند و هری به واسطه نیرویی ژنتیکی و ارتباط با ولدمورت پیدا کرده است ناخواسته قدرت تکلم با مارها را دارد.

جغد :
جغد موجودی دو خصلته است که هم پرنده خرد است و هم نماینده تاریکی و مرگ
در اعتقاد مسیحی این حیوان نماد شیطان و نیروهای تاریکی و اخبار شوم است

گربه:
نماد نیروی متغیر خورشید و افزایش و کاهش ماه و عظمت شب است در جادو گری این حیوان دوست ومحرم جادوگران و ساحران است و گربه موجودی است که با ماوراء الطبیعه و شیاطین و اجنه در ارتباط است در فیلم هری پاتر گربه معرف صورت دوم و چهره دگرگون زنان هاردواگس و دنیای جادوگران است مانند مک‌گونگال

اعداد:
یکی از مهم ترین نمادهای بکار رفته در این مجموعه اعداد است از نخستین فرازهای تاریخ بشری ، علم اعداد با آن عجین بوده است اعداد پدیده ای پر رمز و راز است که گویی قوانین حاکم برآن ساکن بشر نیستند یکی از قدیسان مسیحی سنت آگوستین اعداد را بصورت مثالی هستی مطلق می داند و کارکرد اعداد در دین و بیان مفاهیم ماورایی در قالب اعداد از مفاهیم دیر آشنایی مذاهب تمام ادیان در تاریخ بشمار می رود در کتاب عهد عتیق و در سفر آفرینش خداوند جهان را در 6 روز می آفریند و روز 7 را برای استراحت خود قرار می دهد به همین واسطه هفتمین روز مقدس شمرده می شود در هری پاتر عدد ده نماد موجود کامل و نماینده قانون است و عدد 11 تجاوز از قانون ، گناه و مخاطره بکار گرفته شده و هری پاتر 11 است و در جشن 11 سالگی توانمندی از نیروهای خارق العاده خویش را باز می یابد او که 11 ساله است می تواند از مرزهای قانونی پای فراتر بگذارد و با توسل به اعمال و نیروهای ماوراء الطبیعه به تاریکی و پلیدی غلبه کند بعضی از اعداد در تمام فرهنگی اعداد نحس بشمار می روند مانند عدد 6 که عدد شیطان است و نشانه وسوسه خلق است عدد 666 رمزی است که نشانگر نیروهای اهریمنی و بصورت 999 خوانده می شود که عدد نزول قدرت آسمانی بر جهان است شاید به همین دلیل در 1999 جهان منتظر رویداد عظیمی می دانستند.
یا به مطابق باور یهودیان و مسیحیان در پایان هر هزاره جهان منتظر ظهور منجی است و از سویی دیگر با نحوست و شومی همراه است.
شماره خرانه ای که ارثیه هری در آن نگهداری می شود 677 می باشد که مطابق با 666 + 11 یعنی جمع عدد شیطان با سن هری پاتر که نشان از غلبه هری پاتر و نیروهای شیطانی موجود در فیلم است.

تک شاخ:
نماد بکار رفته به معنای عفت و پاکدامنی ، خیر تام ، فضیلت و قداست عقلانی و جسمانی و فسادناپذیر است تکشاخ مسیر آب را دریابد و شاخ او زهر را آب تشخیص می دهد و اثر آن را ازبین میبرد در فیلم هری پاتر ولد مورت برای بقا و حیات جسمانی خود تکشاخ را می کشد و با خون آنها به حیات خود ادامه می دهد
بعبارتی شیطان بواسطه پایمال کردن و پاکی،فضیلت وقداست عقلانی به حیات پلید خود ادامه می دهد.

کلاه :
بمفهوم اقتدار و قدرت بکار می رود تا زمانی که کلاه بر سر است دربردارنده اندیشه است به تعبیری کلاه یعنی دیدگاه و عقیده و کلاه مخروطی کلاه رهایی است و نماد آزادی در مدرسه هاروادگس تمام اساتید کلاه مخروطی بر سر دارند آن هم اساتیدی که چهره مثبت از ان ها دیده شده است.همچنین کلاه سخنگوی مدرسه که وظیفه قضاوت و شخصیت شناسی دانش آموزان را برعهده دارد و بر همین مبنا آنها را دسته بندی می کند.

آینه :
نماد حقیقت ، خودشناسی ، خرد ، فکر و جان است آینه عالم انعکاس ماورالطبیعه و عقل الهی است سطح شفاف و درخشان آن حقیقت الهی و اعلی است که در خورشید ، ماه و ستارگان انعکاس یافته است انعکاس در آینه یعنی جهان مادی و ظاهری و همچنین معرف انسان نسبت به خودش در باور مسیحی آینه بدون گرد و غبار مریم عذارست همچنان که آینه را مظهرعدالت نیز نامیده اند آینه در هری پاتر نمادی از دنیای خیال است در این مجموعه آنجا که دام بل دور درباره خصلت آینه صحبت می کند به هری تذکر می دهد آینه نه معرفتی دارد نه حقیقتی و فقط خوشبخت ترین انسان ها می توانند جلوی آینه بایستند و خود را در آن ببینند و آینه آرزوی هر فرد را به او نشان می دهد این همان کارکرد خیال است که دام بل دور با نگاهی انتقادی از آن یاد می کند مجموعه هری پاتر به آدمی می آموزد که دردنیای خیال هرآنچه را که آرزو می کند می تواند بدست آورد. در چنین فضایی دام بل دور ، هری را از سرگرم شدن در برابر آینه نهی ِ کند در مجموعه پررمز و راز رولینگ مرز واقعیت و خیال درهم آمیخته است کودک و نوجوان که همراه هری دوران نوجوانی خود را سپری میکند با رویدادهای آن همذات پنداری می کنند و با استفاده همین نکته مجموعه هری پاتر مخاطبان خود را به غرق شدن به فضایی که دام بل دور به آن تذکر می دهد دعوت می کند بی تردید در افسانه های خیالی فشارها و بیم های کودکان به صورت شخصیت ها وچهره ها یا به صورت رویدادها و شرایط خاص نشان داده می شوند که کودک امکان می یابد تا خود را در وجود شخصیت ها و شرایط تخلیه کند این بیم ها و امیدهاست که کودکان از انسانهای قدرتمند می سازد قصه ها را ازاین جهت حایز اهمیت می باشند که درباره کودک و کشمکش های درونی اش در این لحظه از زندگی درونی آن با او درگیر است و سخن می گوید و راه حل های معینی بدستش می دهد افسانه های خیالی از موضوعات دینی سرشارند و از این رو کودک را با جایگاه و اهمیت دین در زندگی آشنا و مانوس می سازند در قصه های جن و پری شخصیت ها یا سراسر خوبند یا سراسر بد و شخصیت دو ارزشی که هم خوب باشد و هم بد وجود ندارد منظور از طبایع متضاد در برابر یکدیگر تاکید بر رفتار درست تر یا شخصیت نیکوتر نیست بلکه نشان دادن قطب های متضاد به کودک امکان می دهد که به کسانی تفاوت میان دو شخصیت را دریابد این کار نقش عمده ای در سازماندهی شخصیت کودک در آینده بر عهده دارد بنابراین در می یابیم قصه ها تاثیر فراوانی در روح کودک دارد وبرای رشد ارتقا و هویت او نقش بسزایی ایفا می کنند درحالیکه در بنای خیالی رولینگ تمام این قواعد زیر رو شده و دنیای پیچیده از شخصیت های دو بعدی و مبهم که به کودکان ارایه می شود در این مجموعه پیوسته در تمام روند داستان به کودکان آموخته می شود که هیچ چیزی مهم تر از دستیابی به موفقیت نیست حتی اگر مجبور شویم برای رسیدن به بعضی ازاهداف مقداری از قوانین را زیر پا بگذارد رفتارهای نادرستی در هری پاتر به کودکان آموزش داده می شود چنان ساده و محکم در برخی فیلم ها جای داده شده اند که برای مخاطب به سختی قابل ارزش گذاری رفتارهای خوب یا بد شخصیت هاست مشخصا صفاتی مانند دروغگویی، بی ارزشی قانون انتقام جویی ، دزدی ، موارد متعدد دیگر بوضوح در روند داستان به چشم می آید هری با داشتن شنلی نامریی ساز قادرند در هر مکانی که می خواهد می تواند نامریی شود و به جستجو و کنکاش اطرافش بپردازد و این یکی از خود خواهانه ترین صفاتی است که هری به آن مجهز شده است اینکه او می تواند دزدکی و بدون اطلاع افراد وارد حریم خصوصی ایشان شود و از اسرار دیگران مطلع گردد جسارت و بینش هری پاتر همراه حس عادلانه با سایر دانش آموزان خوب مدرسه همواره در تقابل با شخصیت های بد است اما آیا هری به این خوبی است که تصویر می شود او عمویش را تهدید میکند حیله می زند و فریب می دهد قانون مدرسه را زیر پا می گذارد او مکرر دروغ می گوید تا خود را از دردسر نجات دهد و به خود اجازه می دهد تا برای گرفتن انتقام از دشمنانش است به هر کاری دست بزند هری از دشمنانش منتفر است مخاطب داستان از خیلی زود درمی یابد که چون دشمنان قهرمان داستان کینه جو و نفرت آمیز هستند باید هری در انجام همه کارهای بظاهر زننده ببخشد رولینگ در اقدامی کاملا تلافی جویانه شخصیتهای بد داستان ر با چهره ای زشت تصویر می کند مانند آنجا که هری با شنا نامریی ساز مال فوی را تنبیه می کند
هاردواگس دقیقا مانند یک مدرسه شبانه روزی به شکل عادی اداره می شود اما در آنجا معمولا از نافرمانی های هری چشم پوشی شده واغلب هم این رفتار قانون شکنانه هری باید یک جایزه از سوی مسولین مدرسه قدردانی می شود.
با این اعتقاد که هدف وسیله را توجیه می کند هری را وادار می کند نیت خیر خواهانه خود را به پیش برد و شجاع وفادار به دوستانش می باشد پس او می تواند از نیروهای جادویی خود بعنوان یک سلاح ایده آل از برابر شیطان و نیروی شر استفاده کند حتی اگر این جادو ها خوشایند انسانی نباشد این امور نشان میدهد که قطعا بهترین شخص برای استفاده صحیح از جادو و بایدها و نبایدها آن خود جادوگران جهان هستند

نتیجه :
مشخص می شود در سینما چگونه با استفاده از خلق تصاویر خیالی و سراسر فانتزی و تاثیر شگرف آن بر روح و جان کودکان سعی شده آن چرا که هدف اصلی سازندگان این گونه برنامه ه بوده را به راحتی به بینندگان خود القا کنند و از نتایج عجیب و دراز مدت آن در رفتار و تصمیمات کودکان در آینده بهره لازم را ببرد

سید غلامحسن خاکزاد شاهاندشتی

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
کپچا تصویری
کارکترهایی که در تصویر نمایش داده میشوند را وارد کنید