مناسبات دین و رسانه

2319.jpgرویا سه گونه است: بشارتهایی از جانب خدا، حزن آفرینی های شیطان و گفتگوی درونی خود انسان با خود

مناسبات دین و رسانه:
چهارچوب نظریی نقد رسانه بر پایه شناخت حقیقت فیلم و سینما وتلویزیون است.
قدرت قابل تصور هر جامعه را قدرت سخت + قدرت نرم می دانیم
قدرت نرم: دیپلماسی و دانایی(علم) رسانه ای است
قدرت سخت به تدریج وزنش رو به کاهش شده و تاثیر قدرت نرم اینک بسیار موثرتر است.
اما صنایع فرهنگی عبارت است از فرایند مادی ساز ی فرهنگ با هدف دستیابی به ثروت.
و تعریف یونسکو: خروجی های خلاق و هنری ملموس و ناملموسی تولید میکنند که دارای پتانسیل تولید ثروت و ایجاد درآمد هستند.
شاخه های مهم صنایع فرهنگی: سینما ، چاپ و نشر و مد و گردشگری است

حقیقت رسانه:
1. ابزارانگاری صرف: نظریه ارسطو: فناوری از جمله رسانه ابزارهای فاقد جهت هستند و فقط ابزارند
2. رسانه به مثابه انکشاف واقعیت: نظریه هایدگر : همه تکنولوژی ها همراه ارزشهایی جهت دار هستند
3. رسانه به مثابه پیام: نظریه : مک لو هان: رسانه خود یک پیام است. این افراد، برای رسانه اقتضاء و ذاتیات تفکیک ناپذیری دارند. خودشان یک اقتاضئی دارند که هیچ کاریش نمیتوان کرد.
4. تکنوپولی: نظریه پست من :: انسان مساوی است با تکنیک و قرار بود که تکنیک در اختیار انسان باشد ولی تکنیک حاکم بر انسان شده است(تکنوپولی از تکنیک و پلیس است) رسانه ها یک نوع ایدز است که رسانه های سیستم تدافعی مردم و جوامع را از کار می اندازند و با کوچکترین ویروس فرهنگ یک جامعه از بین می رود.
5. نظریه دکتر صادقی:رسانه به مثابه جهانی مجازی: رسانه جهان ممکن جدیدی میسازد. تقلید، کشف و تلقین، تبیین واقعیت و خلق واقعیت جدید . عضویت در این جهان معنا دارد. یعنی پذیرش ناخودآگاه قوانین آن جهان. جبرهای آن جهان را بپذیرفتن همچنان که جبرهای جهان مادی را میپذیریم.

تلویزیون به دلیل این که اوقات فراغت را مشابه سازی میکند مانند اکثر صنایع فرهنگی در حقیقت به کشف هویت انسان مدد میرساند
تلویزیون به دلیل ساختن موضوع اوقات فراغت به کشف هویت انسانی می پردازد/اکثر انسانها در کار هویت خود را نمی توانند دنبال کنند بلکه در اوقات فراغت به دنبال هویت خود می روند وانچه که دوست دارند را می یابند
در دنیای مجازی سعی میکنند بگویند در جهان مجازی برای اینکه مشتری زیادتری داشته باشند تخیل مخاطب را وادار می کننند که فکر کنند که همین جیزی که رسانه ی رساند حقیقت است و این جهان همان واقع است. یا واقعیتی نیست یا اگر هم هست همینی است که ما ترویج میکنیم. می گویند رسانه واگویه ای از واقعیت است.
خیلی از کارگردانان می گویند که باید واقعیتهای زندگی را نشان دارد ولی حقیقت این است که بسیاری از این واقعیتها را ما خودمان می سازیم نه اینکه باشند. اینها سعی می کنند که نشان دهند که تلویزیون واقعیت دارد هر جند که واقعی نباشد. لذا فیلمسازان پیامبران عصر جدید شناخته می شوند .

تناسب انسان با واقعیت حقیقی:
در نقد فیلم باید به این نکته توجه کنیم که او میخواست چه چیزی را بسازد چه دنیایی را بسازد نه اینکه میخواست چه چیزی را نشان بدهد. باید جلوی این ایدز فرهنگی را بگیریم سعی میکنند به مخاطب این باور را بدهند که بسیار وابسته و متکی به واقعیت اند. تلویزیون حرفه ای هیچگاه دروغ صریح نمیگویند. و سعی میکنند برای حفظ تناسبات خود را بی طرف نسبت به واقعیت نشان دهند هنجارهای خود را همان هنجارهای مخاطب نشان دهد و خود را همصدای مردم نشان دهد.

تفاوت تلویزیون با واقعیت:
تلویزیون دروغ صریح نمی گویند و برای حفظ تناسب با واقعیت خود را واقعی نشان می دهند و سعی می کنند که نشان دهند که صدای پژواک مردم را نشان دهند
اما زاویه دید دارد. گزینش حتما درش اعوجاج هست محدودیت تلویزیون اجازه نمی دهد که همه واقعیت نشان داده شود بر قوه خیال تکیه دارد لذا ما را از ادراک کامل واقعیت محروم میکند. تا فکر کنیم کل واقعیت را داریم میبنینیم و فهمیده ایم .

عوامل آگاهانه دور کنند از واقعیت:
برجسته سازی در تغییر اولویت مخاطبان موثر است
فرضیه کاشت می گوید که می توانید که یک فکر را بکارید و جوانه زند و برداشت کنید تلویزیون متاول سازی و تشدید میکند و اندیشه و احساس خاصی را در مخاطبان پرمصرف ایجاد میکند.
تامین کنندگان رسانه ها در راستای تامین منافعشان رسانه ها را به سمت آنجه میخواهند میکشانند. هرچند واقعیت نیستند.

شعار فیلم سازان چهان سوم:
شعاری در بین فیلمسازان جهان سومی این است که ما سفارشی یا به نفع حکومت فیلم نمی سازیم بلکه می گویند که ما باب دلمان فیلم می سازیم ولی حقیقت این است که این دل قبلا خریداری شده است و دارند خودآگاه یا غیر خود آگاه فکر دیگری را پیاده می کنند مثلا در اسلام ستیزی همه ضرب اهنگهای واحدی دارند و این معلوم می شود که این همه تشابه بخاطر سفارشی بودن است و خلاصه این شعار عوام فریبانه در بین جهان سومی ها رواج پیدا کرده است.

دین در تلویزیون:
دین اگر در رسانه آمد رنگ و بوی دنیای مجازی رسانه را میگیرد. دینی که در رسانه هست قطعا تفاوت دارد با دین حقیقی. این تفاوت محسوس است.
دین تنرل های مختلف دارد. یک حقیقت متعالی نزد خدا دارد. بخشی از آن حقیقت نمیتواند در جهان مخلوق بیاید.
دین در تنزلها بخشی از حقیقت خود را لامحاله از دست میدهد. لذا در تفسیر باید حواسمان باشد که تاویلی که صورت گرفته است به حق بوده است یا نه.

جهت گیری های اصلی تلویزیون:
باید جهت آن به سمت عالم قدس باشد و جهتش صحیحی باشد. امکانات برای تبلیغ دین مهیاست امکان فزایش زمان بی زمان وجود دارد وقتی فیلم دیده می شود با او زندگی می کند و همراه او می شود مثل فیلم مختارنامه

آسیبهای دین در تلویزیون:
1- کاهش قداست و تعالی و عادی سازی ان
2- کاهش مشارکت در شعار دینی و تبدیل
3- غیر جدی کردن مخاطب

خطرات دین در رسانه:
مرجعیت یافتن خود رسانه ها: دینی که در جهان مجازی هست اصل نیست لذا باید مخاطب را هشدار بدهیم که پل گذر است نه مرجع در این هنگام احساس بر معرفت غلبه پیدا میکند ،قالب بر محتوا غلبه پیدا میکند،ظاهر بر باطن غلبه پیدا میکند،کاهش قداست و تعالی و عادی سازی آن ،دور افتادن مخاطب از تجربه دینی اصیل و به محاق رفتن حس و حال دینی، کاهش مشارکت در شعائر دینی و تبدیل کردن مشارکت جویان به مشاهده گران، غیر جدی کردن مخاطب و ایجاد دم غنیمت شمری،ایجاد غفلت از زندگی واقعی: مهمترین آسیب

امکانات جهان مجازی تلویزیون:
الگوسازی برجسته سازی استفاده از زبان هنر و شیوه های غیر مستقیم تاثیر نقشت آموزش دهندگی

اصول جهان مجازی دینی و مراقتبها:
تلوینزیون دینی با شناخت آسیبها و خطرات یادشده و تلاش برای کاهش آنها و افزایش بهره گیری از امکانات تلویزیون در افزایش بهره دینی و معنوی برنامه ها . باید فیلم به نحوی باشد که بعد از فیلم فکر و میل و رفتارش به سمت تعالی و عالم قدس باشد وگرنه ان فیلم خطرناک است هر چند که اسم مذهبی و دینی و نمادهای دینی را دارا باشد پس باید سه بعد مخاطب را به سمت تعالی ببرد.

تصحیح عالم خیال:
از آنجا که تلویزیون با قوه خیال سر و کار دارد باید خیال را تصحیح کرد باید عالم خیال هنرمند صحیح باشد
این عنصر خیال یا سمت و سوی رحمانی پیدا می کند و یا سمت و سوی شیطانی
سمت و سوی خیال است که تعیین می کند که محصول رسانه محصول رحمانی است یا شیطانی و قوه مبصره انسان تابع قوه عقل او است و باید به عالم عقل نزدیک شد و هر چه به خیال نزدیک شود بد است

عالم خیال: آن عنصری که میتواند عالم مجازی رسانه را خوب یا بد بسازد عالم خیال هنرمند است.
خیال مطلق
خیال متصل
خیال منفصل
خیال مقید
عنصر خیال در انسان هنرمند نقش اصلی را در تولید اثر هنری بازی میکند.سمت سوی اسمانی یا زمینی این خیال است که تعیین کننده این است که محصول او محصولی رحمانی است یا شیطانی.
قوه مصوره انسان هم تابع نورانیت روح اوست و نورانیت هم به این است که انسان به عالم عقل نزدیک شود.
قوه مصوره فردی: خودش درون خودش تولید اثر هنری میکند.
قوه مصوره جمعی:اما اگر آمد و رسانه ای شد یک جهانی برای مشارکت دیگران میسازد که مشابه قوه خیال منفصل است

ملاک دینی شدن برنامه ها : در هر برنامه ای ظهور معنی المعانی و حقیقۀ الحقایق در آن بیشتر باشد و تجلی اش بیشتر باشد، دینی تر است. ملاک اصلی ظهور حضرت حق هست حتی در خبر هم شما میتوانید حق را تجلی بدهید. لذا ملاک حق بودن خبر در رسانه از صرف تطابق واقعیت تجاوز میکند. راست مفسده آمیز خوب نیست و دروغ مصلحت امیز جای دارد. ملاک در اطلاع رسانی حق و باطل است نه صرف راست و دروغ.

سرگرمی و خیال:
سرگرمی میتواند دوگونه باشد: ذاکرانه و غافلانه: یذکرکم الله رویته- یلهو عن ذکر الله
ذاکرانه نه تنها مجاز که مستحب میشود. صرف حضور مفاهیم و عناصر دینی در برنامه های ت لزوما دینی بودن ان نیست گاهی همین مفاهیم در خدمت شیطان قرار گرفته باشد.

شرایط درستی خیال:
1- رعایت شریعت و حدود آن
2-داشتن تاثیر و کارکرد مثبت: برای کار و تلاش جدی و عبادت و...
3-هدفمندی و حکمت
4-تعالی جویی به سمت عالم قدس حرکت دهد

مهارپذیری عقلانی:
انسان را از خود بیخود نکند به نحوی که مهار عقلش از کفش برود: ملاک حرمت لهو همین است
1-بی شباهتی با عمل اهل دنیا
2-عدم تناسب با مجالس لهو
3-رعایت عدل و نه اعتدال
حسنات الابرار سیئات المقربین: همه مخاطبان را نباید یک حکم درباره شان داشت.

مراجع:
1- کتابهای نیل پست من
2- کتابهای مک لوهان : کتاب عروس مکانیکی
3- مجموعه ای از مقالات همایش: دین و رسانه- سکولاریزم و تلویزیون
4- کتاب صادق طباطبایی
5- کتاب مک کوایل: نظریه های ارتباطات
6- جامع کتابخانه کشور: www.lib.ir
7- کتاب هازلان: پیش عاقلان

تهیه کننده : سیدغلامحسن خاکزاد شاهاندشتی

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
کپچا تصویری
کارکترهایی که در تصویر نمایش داده میشوند را وارد کنید