عرفان‌هاي سينمايي

1280.jpgبراي بررسي و نقد فيلم‏هايي كه به ترويج عرفان‏هاي كاذب مي‏پردازد، ابتدا بايد ديد در اسلام چقدر به بحث عرفان پرداخته شده است؟
در قرآن كريم هفت‌صد آيه قرآني مربوط به مباحث عرفاني وجود دارد كه در آنها به موضوعات دقيق عرفاني و معنوي اشاره شده است. بنابراين، نخستين منبع عرفان ناب، قرآن است.
عرفان‏هاي كاذب يا همان فرقه‏هاي عرفاني، در دنياي امروز با وا‍‍‍ژه «كالت» يا واژه « new age movement» به معناي جنبش‏هاي عصر جديد و يا جنبش‏هاي نو پديدشناخته مي‌شوند. اين فرقه‏ها، جنبش عصر جديد نيز ناميده مي‏شوند و اينها اغلب محصول بعد از جنگ جهاني دوم مي‌باشند.
اين اديان را مجازي ناميده‌اند؛ چون 70% از فعاليت‏هاي آنها در جهان امروز، در فضاي مجازي صورت گرفته است و اين فضاي مجازي كاملاً بر جان، حكومت دارد و چون نسل امروز بيشتر در فضاي مجازي سير مي‏كند، جوانان ما بيشتر در معرض اين گونه فرقه‏ها و نحله‏ها قرار مي‌گيرند. آسيب‏هايي كه نسل جديد كشور از اين فرقه‏ها مي‏بيند، قابل مقايسه با نسل‏هاي گذشته نيست. از اين رو، نسل جوان امروز، بيشتر از نسل‏هاي قديم در معرض كيش‏هاي ساختگي قرار داردند.

اديان سليقه‌اي و فيلم‏هاي سليقه‌اي
فرقه‏ها گاهي در پوشش فيلم‏هاي سينمايي، سعي در ترويج افکار و ايدئولوژي‏هاي خود دارند؛ مانند فيلم دالان سبز، تماس و دوباره بهار که در سيماي ايران نيز پخش شده‌اند. «New yeligious movment» به معناي جنبش‏هاي نو پديد ديني و « new spiritual movement» به معناي جنبش‏هاي معنوي نو پديد، در اشكال و صور مختلف به نمايش در مي‌آيند. اديان بديل يا اديان جانشين «alternative veligious» در اين ساختار سينمايي، سعي دارند كه آهسته آهسته براي خود جا باز کنند و به صورت سازماني و هدايت شده، تأثير بگذارند.
پيروان كالت‏ها مي‏گويند: تاريخ مصرف اديان سنتي و در رأس آنها اسلام، تمام شده است و دوران فايده اين اديان، به پايان رسيده است. انسان، نو و جديد شده و انسان جديد، نيازمند دين جديد است و هرگاه ديدگاه‏ها و نگرش‏هاي انسان عوض شد، دين نيز بايد با توجه به نيازهاي او، تغيير پيدا كند.
مدعيان عرفان كاذب، انتخاب دين را همچون انتخاب غذا و فيلم مي‏دانند؛ يعني از هر ديني كه لذت بردي، همان را انتخاب كن؛ چون دين، تابع سليقه‏هاست و سليقه انسان، بسيار متنوع است؛ بنابراين، بايد به تعداد سليقه‏هاي افراد، فرقه‏هاي متنوع معنوي ساخت و با تهيه فيلم يا كليپ تصويري، به ترويج آن پرداخت.
در دهه 70 ميلادي، 87 فرقه در كتاب‏هاي رسمي ثبت شد و 2 دهه بعد، يعني در سال 1990م. رقم اين فرقه‏ها به 3500 فرقه افزايش يافت و در پايان سال 2010م. رقم اين فرقه‏ها به 3500 فرقه در ايالت متحده و 3500 فرقه در اروپا افزايش يافته است؛ يعني اکنون بيش از 7000 فرقه در زمينه جنبش‏هاي معنوي در حال فعاليت است.
سايت‏ها و وبلاگ‌ها در حالي كه فيلم‏هاي فارسي و كليپ‏هاي موسيقي غير مجاز را به صورت رايگان در اختيار كاربران قرار مي‏دهند، فيلم‏هاي غير اخلاقي را نيز به صورت غير محسوس تبليغ مي‏كنند. اين شبكه‏هاي مجازي محلي براي ترويج اين فرقه‏ها مي باشند و با طرح مباحث و شبهاتي سعي در مغشوش كردن افكار مخاطبان خود دارند و به بهانه القاي عشق و آرامش، سعي در گمراهي كاربران دارند. فيلم فرياد مورچگان محسن مخملباف، از اين دسته مي‏باشد.
فيلم‏هايي مانند موهبت الهي، شفابخش، سومين معجزه، خرقه سياه، جنگ‌جو و بال‏هاي اشتياق، برادرالهي ما، خرس، لوتر، كنستانتين، روياها، تماس، درخت زندگي، بچه‏هاي لازاروس، هزار توي پن، رمز ناشناخته و 2012 فيلم هايي هستند که با هدف ترويج عرفان‏هاي كاذب غرب بي‌هويت و بي‌معنويت، ناچار روي به سوي اين جريانات پوچ آورده است و سينما با ترويج اين عرفان‏هاي کاذب، سعي در ايجاد رابطه با مخاطبان دارد و انسان‌هاي فراواني را به انحراف كشيده است و تا جايي عرصه را تنگ كرده كه مخاطب نمي‏تواند بين عرفان صادق و كاذب، فرقي بگذارد و سره را از ناسره، تشخيص دهد. اين رويكرد فزاينده، امروز در حال انفجار است.
اين عرفان‏هاي كاذب، اگر چه مدعي اند كه مي‏توانند انسان‏ها را از بحران‏هاي روحي و رواني نجات دهند و آرامش نسبي دنيوي را فرا روي انسان قرار دهند، اما اين نوع معنويت‏هاي عقل ستيز سكولار، چه از عرفان‏هاي التقاطي بومي و تصوف‌هاي فرقه‌اي باشند، مانند نعمت اللهي، خاكساريه، اهل حق و يا از گروه فرقه ها و آيين‏هاي چيني و هندي، مانند كريشنا، بوديسم، اوشو، رام الله، ساي بابا يا از سنخ ايين‏هاي آمريكايي، مانند عرفان سرخ پوستي و اكنكار يا معنويت‏هاي فرا روان شناختي، مانند معنادرماني، هاله بيني، طالع بيني، ان ال بي، هيپنوتيزم و مديتيشن و يا عرفان‏هاي مسيحي يهودي و زرتشتي، همه داراي اشكالات و انحرافات زيادي مي‌باشند.

اشکالات اديان مجازي
1. عدم اثبات پذيري ادعاهاي عرفان‏هاي سكولار؛ چون اين ادعاهاي سكولار و غير الهي، با هيچ روش معرفتي - اعم از عقلي، تجربي و ديني - اثبات‌پذير نيست.
2. تناقص تكنيك‏ها؛ اين تمرين‏ها، غير قابل اعتمادند؛ به طوري كه مخاطب را دچار سردرگمي مي‌كنند و هر يک انسان را به طرفي مي‏كشند.
3. كاركرد دنيوي اين روش‏ها؛ اين روش‌ها بعضي مشكلات رواني را پاسخ مي‌دهد؛ اما سلوك الي الله را در بر ندارد.
4. تعارض با اسلام؛ مثلاً اوشو، خدا را يك تجربه معرفي مي‌كند.
5. اعتقاد به تناسخ؛ ايشان معتقدند كه روح وقتي از بدن جدا مي‏شود به بدن انسان يا حيوان يا نبات يا جمادي ديگر تعلق مي‏يابد.
6. اصالت نداشتن عرفان‏هاي سكولار؛ اين عرفان‏هاي كاذب، معجوني از اديان، مكاتب و علوم مختلف مي‌باشند؛ مانند آموزه‏هاي رام الله، كريشنا مورتي و ساي بابا که تركيبي از اسلام و روان شناسي و اديان هندي‌اند.
در بسياري از اين فيلم‌ها، مفهوم معنويت به مواد مخدر، رقص، سكس، مراقبت و خدمات اجتماعي و حتي به بشقاب پرنده‏ها تسري داده شده است و اين فرا رفت از ماده، مي‏تواند حتي در بردارنده اعتقاد به روياها، توهم‏ها و اعتقاد و باور به قدرت شيطان هم باشد و همه اين تصورات، معلول يك سري فعاليت‌هاي نوين و انتظارات بشر از دين و سابقه تاريخي اديان در بين اقوام مختلف است و خواستگاه اين علل رواني و روحي، دين ستيزي، معنويت ستيزي و اخلاق‌ستيزي است.
در ديني که اين عرفان‌ها معرفي مي‌شوند، نه اعتقادي به معاد وجود دارد و نه نبوت و نه انسان كامل در آن مطرح است. در اين دين، ارزش‏ها به شدت سليقه‌اي است و ريشه‌اي در واقعيت ندارد و اكثر ارزش‏ها قراردادي و اعتباري است و اين‌جاست كه اومانيست شكل مي‏گيرد و لذت گرايي ليبراليستي، خود را نمايان مي‏كند.

سيد غلامحسن خاکزاد شاهاندشتي

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
کپچا تصویری
کارکترهایی که در تصویر نمایش داده میشوند را وارد کنید